fbpx
Algı

Halo Etkisi

Halo Etkisi Nedir? Markalara Ne Gibi Etkisi Vardır? Bu Etkiden Kurtulmak İçin %100 Sonuç

Halo etkisi, kişilerin, şirketin, ürünün ya da markanın olumlu izlenimlerinin, başka alanlardaki düşünceleri veya duyguları olumlu yönde etkileme eğilimi olarak tanımlanabilir. Bilişsel bir önyargıdır.

Bu içeriği sesli olarak dinleyebilirsin!

İlk izlenim, hayatın her alanında her zaman önemlidir. Kimi zaman kapıdan içeri ilk girildiği anda, bir iş görüşmesinde birkaç saniye içerisinde insan kaynakları uzmanları tarafından hemen karar verilebilmektedir.

Halo Etkisi

Mimikler, jestler, beden dili gibi birçok şey ilk izlenimin oluşmasını sağlamaktadır. İlk izlenim, daha sonrasında o kişiyle ilgili olarak temel yargıların oluşmasına neden olmaktadır. Bu da halo etkisi olarak adlandırılmıştır. Yeni bilgiler edinildikçe o kişi ile ilgili her zaman aynı etkiyi görmeyi sürdürme ihtimali de yüksek olmaktadır.

Halo Etkisi Tarihçesi

Amerika kökenli psikolog Edward Thorndike, 1. Dünya Savaşı döneminde komutanların kendilerine bağlı askerleri ile ilgili olarak bir araştırma gerçekleştirmiştir. Her komutan askerlerine yönelik fiziksel yetenek, zeka ve emirleri uygulama becerileri hakkında geri bildirim yapması istenmiştir.

Komutanların, üstün olarak belirttikleri bütün askerlerin yapılı ve yakışıklı olması ve iyi bir nişancı, disiplinli zeki olmak üzere birçok liderlik vasıflarına da sahip olduklarına yönelik bir sonuç çıkmıştır.

Bu da komutanların, askerlerinin sadece bazı özelliklerinin güzel olması nedeniyle etkilendiklerini ve halo adı verilen etkiye kapıldıklarını kanıtlamıştır. Halo etkisine kapılan bütün komutanlar aslında üstün asker olarak kabul ettikleri askerlerin neredeyse sadece bir iki özelliği yani dış görünümleri ve diğer birkaç özellikten dolayı karar verme mekanizmasının manipüle edildiğini anlayamamışlardır.

Fakat uzman psikolog Edward Thorndike aslında gerçek olmayan olumlu özelliklerin tüm özellikler için manipüle edilebildiğini keşfedip bu keşfinin ismini de Halo Etkisi olarak belirlemiştir.

Hayatın her alanında birçoğumuzu etkileyen bir yanılsamadır. Başarılı inanların her daim doğru kararlar aldığı gibi bir düşüncemiz de halo etkisene örnek olarak gösterilebilir.

Eşsiz Bir Yanılgı!

Bunun nedeni de insanların çelişkileri ve de karmaşıklığı sevmesi olarak ifade edilebilir. Kendi içinde tutarlılığı olan nedensellikler üreterek başarılı insan, şirket ya da kurumların bütün olumsuz özelliklerinin görülmemesi ve olumlu özellikleri yöneltmesi bu nedenledir.

Bu temel güdü, insanların tüketim ve marka tercihlerini de etkilemektedir. Çoğunluğun bir markanın ya da bir ürünün tek bir özelliğinin beğenilmesi o markanın ya da ürünün geri kalan bütün özelliklerinin de olumlu algılanmasına sebep olmaktadır.

Bu sebeple insanlar, en çok satın alınan markaların her özelliğinin son derece başarılı ve üstün olduğunda hemfikirdirler. Bu yüzden reklamlarda tek bir özellik anlatılarak tüketicilerin etkilenmesi sağlanmaktadır. Tek bir nedenle ikna edilen tüketiciler, geri kalan bütün olumlu özellikleri o markaya yönelteceklerdir.

Böylece olumlu etki yaratan markalar, kötü bir deneyim yaşatırsa, markanın kontrolü dışında olabilecek etmenlere bağlayacaklardır. Ancak olumsuz bir algı, her hatada şirketin her zaman kötü yönetimine istinaden sorumlu tutulacaktır. Bu nedenle marka itibarını olumlu bir şekilde yönetmek son derece önemlidir.

Marka ne kadar yüksek bir itibara sahip ise o denli olumlu özellikler tüketiciler tarafından yöneltilecektir.

Sadece markaları değil, kişisel hayatımızda son derece etkili olan, tavır ve davranışların da değerlendirilmesine neden olmaktadır.

Tek bir hareket ile başkalarının kendimiz hakkında genellemelere sahip olunmasına neden olunabilmektedir. Aynı şekilde her gün karşılaşan birçok inan birbirini bu etki altında değerlendirmektedir.

Halo Etkisine Uğramamak İçin Ne Yapabilirsiniz?

Halo etkisi, insan psikolojisinin yapısı nedeniyle bilişsel önyargılara oldukça açıktır. Tutum ve davranışlarımızı etkileyebileceği gibi kararlarımızı da etkilemektedir. Kurumlar, halo etkisinin önüne geçebilmek için kurumsallaşma ve şirketlerin yetenek yöntemini sağlayabilmeleri gerekmektedir.

Kurumsallaşamayan firmaların rasyonel kararlar alması mümkün olamayacaktır. İşe alımlarda aranılan nitelikler belirlendikten sonra asla bu konuda taviz verilmemelidir.

Adayların ise ilk izlenimin önemini unutmadan görüşmeye katılmaları ve enerji seviyesinin yüksek olmasına, gülümsemeye ve net, olumlu bir tavır takınmaya dikkat etmelidir. İş görüşmesi esnasında dinsel inanç, yaşam tarzı gibi konulara da girmemeye dikkat etmesi tavsiye edilmektedir.

Halo Etkisinin Hayatımızda ki Yansımaları

Psikolojide Halo Etkisi

Psikoloji günlük hayatta karar alma mekanizmamızı derinden etkileyen en büyük insan faktörlerinden bir tanesidir. Hemen her iş ve işlemimizi beyin dolaylı olarak psikolojik dürtülerimiz yönetmektedir. Psikolojide halo etkisi oldukça önemli bir konudur. Bu konu üzerine yüzlerce deney yapılmış ve hayatımızı hangi aşamalarda etkilediği ortaya çıkarılmıştır.  

Eğitimde Halo Etkisi

İçeriğimi güncellemeden önce gördüğüm bir Instagram içeriğini sizinle paylaşmak istiyorum. Bir kullanıcı vereceğim örneği şu şekil de ifade etmiş: “Ülkemizde hizmet veren öğretmenlerimizi algılayamıyorum. Nasıl ki bir mimar yaptığı binanın yıkılması ile onur duymuyor, bir emlakçı sattığı evin olumsuz sonuçlarından keyif almıyorsa neden öğretmenler öğrencilerine düşük not vermekten ve onları sınıf tekrarına bırakmaktan keyif alıyorlar inanın algılayamıyorum.” 

Aslında bu örnek eğitimde halo etkisini gözler önüne koyuyor. Öğretmenlerimizin hemen hepsi halo etkisine kapıldığı öğrencilerine yeterince ilgi göstermeyerek bilgi aktarımında bulunmadığı için bazı öğrencilerimiz hayatta ve eğitim öğretim sürecinde başarısız oluyorlar.

İş Yerinde Halo Etkisi

İş yerinde halo etkisi eğitim öğretim camiasında olduğu gibi benzer sonuçlar vermektedir. Genel olarak bakıldığın bir yönetici veya patron bir personeli hakkında halo etkisine kapıldığında o personelin kötü bir işlem ya da hata yapmış olabileceğini kabul etmeyeceğinden olası olumsuzluklardan işletmeler direkt olarak etkilenmektedir.

Pazarlamada Halo Etkisi

Influencer marketing tam olarak pazarlamada halo kullanıldığı bir tekniktir. Genel olarak profesyonel pazarlamacılar günümüzde ürün ve/veya hizmet satabilmek için bilinçli bir şekilde potansiyel müşteri kitlesini halo etkisine girmesine neden olur. Bu sayede ünlü bir sosyal medya fenomeninin tanıttığı bir ürünü izleyenler o kişiye güvendikleri için ürünün kendisine ilişkin olumlu yanlarının çok olduğuna inanabilir ve satın alma işlemi yapabilir.

Halo Etkisi Örnek

Halo etkisi örnek olarak verilebilecek onlarca durum bulunmaktadır. Bunları dilerseniz lafı uzatmadan kısaca bir iki örnekle özetleyelim.

Halo Etkisi 1. Örnek

Bir iş görüşmesi yönetiyorsunuz. Önünüzde iki adet CV var. Adayların neredeyse tüm tecrübeleri bilgi ve birikimleri tamamen aynı. Kendilerini de güzel izah ediyorlar ve sizi ikna etmiş durumdalar. İkisini de işe aldınız. Daha sonra aynı pozisyon için bir kişiye daha ihtiyacınız oldu ve alaylı olduğunu iddia eden birisini ekibe dahil ettiniz. Muhtemelen alaylı olan kişi diğer ikisinden hem daha fazla emek verecek olup hem de tecrübesinden dolayı daha kaliteli bir iş çıkartacaktır ortaya. Fakat sizler güzel CV belgelerine sahip iki kişinin Halo Etkisi aurasına kapıldığınız için o ikisinin hata yapacağına kesinlikle inanmaz ve işletmenizin zarar görmesine neden olursunuz. 

Halo Etkisi 2. Örnek

Bir öğretmen halo etkisiyle kendi dersinde başarısız olan bir öğrencinin diğer derslerde veya toplumsal yaşamda da başarısız olduğu yanılgısına düşerek o öğrenciye yeterince ilgi göstermez ve bilgi aktarımında bulunmaz.

Halo Etkisi 3. Örnek

Partnerinizin haftalardır sizin doğum gününüz için plan yaptığını fakat doğum gününüzde olumsuz bir nedeniyle tamamen unuttuğunu ve kutlama yapmadığını düşünün. Üstelik bu durumun ilk zamanlarınızda olduğunu düşünün. Yüksek ihtimalle ortaya hemen bir halo etkisi çıkacak ve siz kişinin özel günlere saygısı olmadığını ve sizin doğum gününüzü kutlamayacağını düşünmeye başlarsınız.

Bildiğiniz gibi her içeriğimin sonunda sizlere daha yararlı olabilmek adına bazı çalışmalar yapıyorum. Bu içerik altında yorum yapan herkese çalışmış olduğu şirkette, evde veya özel yaşamında halo etkisine kapılıp kapılmadığını test edeceğim.

Etkiyi test edebilmek için olayı sizlerden dinleyeceğim ve alacağım notlar sayesinde yaşadığınız olayı analiz edeceğim.

Yaşadığınız bu olaydan nasıl kurtulmanız gerektiğini veya nasıl fırsata çevirebileceğinizi online eğitim olarak ücretsiz bir şekilde açıklayacağım. Hadi hemen yorum atın ve sıkışıp kaldığınız bu halo etkisi çemberinden çıkmanız için size yardımcı olabileyim.

Dilerseniz bu içeriği daha detaylı olarak işlemiş olan Temel Aksoy’un kişisel blog sitesinden yani şuraya tıklayarak inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar:

Halo Etkisi Nedir?

https://tr.wikipedia.org/wiki/Halo_Etkisi

Berkay Ağlar SEO

Freelancer dijital performans ve dijital insan iknası uzmanı. Yaşadığı tramvatik bir olayın arkasından 6 yıl insan psikolojisini, geleneksel ve dijital pazarlama tekniklerini derinlemesine araştırmış ve bunları tecrübe olarak edinmiş birisi.

Bir Yorum

  1. Halo etkisi ile ilgili yaptığım araştırmalarda bu kadar teknik ve akademik bilgi içeriğine ulaşamamıştım. Bu kadar kapsamlı bir içerik yazdığınız için teşekkür ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

60 − 51 =

Başa dön tuşu
Film İzle -
SEO Uzmanı -